FEDERACJA ANARCHISTYCZNA sekcja toruĹ

ANARCHISTYCZNY CZARNY KRZYŻ

"Za panowania rządu, który niesprawiedliwie kogoś więzi, miejscem właściwym dla prawowitych ludzi jest więzienie" H.D. Thoreau

Co to jest ACK ?

ANARCHISTYCZNY CZARNY KRZYŻ - ACK /Anarchist Black Cross/ jest międzynarodową siecią grup anarchistycznych i pojedynczych osób, pomagających więźniom i osobom represjonowanym za anty - autorytarne przekonania i działalność społeczno - polityczną. Stanowi wyraz naszej wspólnej solidarności, jest inicjatywą zupełnie oddolną. ACK organizuje pomoc prawną i materialną, zapewnia obieg informacji oraz prowadzi kampanie na rzecz uwolnienia więzionych i zaprzestania represji.

ACK powstał w carskiej Rosji, gdzie organizował pomoc dla więźniów politycznych i deportowanych. Po przejęciu władzy przez bolszewików kontynuował działalność w Berlinie. W latach trzydziestych uległ osłabieniu, ale ponownie odrodził się w latach sześćdziesiątych w Wielkiej Brytanii, Włoszech i Francji. Obecnie działa aktywnie w kilkunastu krajach na całym świecie. W Polsce początki działalności przypadają na koniec lat 80. Oficjalnie zorganizowanie się w polską sieć nastąpiło w roku 1996. Dziś to siedem ośrodków w większych miastach Polski z Ogólnopolskim Biurem Informacyjnym w Poznaniu.

ACK oprócz bezpośredniej pomocy więźniom i represjonowanym, prowadzi także działalność edukacyjną, dotyczącą m.in. uprawnień policji podczas zatrzymań, rewizji etc. Informujemy także o sposobach postępowania i prawach przysługujących podczas kontaktów z policją czy sądami.

Po co nam ACK, czyli "kto obroni nas przed policją"?

Od ponad 10 lat nasz kraj uznawany jest za demokratyczny. Jego obywatelom teoretycznie przysługują prawa wolności słowa i zgromadzeń. Stwarza to wrażenie życia w wolnym kraju. Mit ten podtrzymywany jest spektakularnymi zmianami, takimi jak na przykład nazwy Milicja Obywatelska na Policja. Zmienia się prawo. Wszystko to stanowi jednak kurtynę, za którą zmienia się niewiele. Po wstrząsie 1989 roku wracają do łaski stare, dobre metody podziału na władzę i poddanych. System się rozbudowuje, przypominając coraz bardziej ten z minionej epoki. Hasłem - kluczem w ogłupianiu społeczeństwa jest dziś walka z bezprawiem. Mimo zaostrzającego się prawa i poszerzania uprawnień dla administracji państwowej, efekty są marne. Nikt nie zaprzecza, że przestępstw jest coraz więcej, ale metody jakimi się z nimi walczy, uderzają nie tyle w przestępców, co w obywateli i ich wolność.

Od połowy lat 90, jeden po drugim wybuchają skandale dotyczące nadużyć w administracji państwowej, zarówno brutalności policji jak i rozmaitych przekrętów na poziomie sądów. Upublicznione nadużycia to jedynie czubek góry lodowej. Policyjna przemoc i nadużycia oraz niekompetencja sędziów i prokuratorów są w zasadzie bezkarne. Świadomość społeczna kształtowana jest przez programy typu Super gliny, gdzie bohaterscy policjanci heroicznie walczą z przestępcami czy wrogami publicznymi. Niewielu obywateli zdaje sobie jednak sprawę z tego, że dokładnie każdy może zostać za takiego wroga uznany. I z tego, że z takich oskarżeń bardzo trudno się oczyścić, nawet jeśli jesteśmy zupełnie niewinni.

Policjant ma zawsze rację. Jeżeli nie ma, to prokurator chętnie mu pomoże.

Policyjny spektakl stał się codziennością. Zachęcona taką postawą władza sięga coraz wyżej, rzadko kto weryfikuje dziś policyjną interpretację wydarzeń. Właśnie tej subtelnej przemocy doświadczamy często w sądzie, kiedy stroną jest policja. Przy takich okazjach powtarzana jest regułka o policyjnej bezstronności policja nie ma żadnego interesu żeby służyć złym czynom, jej założeniem jest chronić obywateli - mówią przeważnie sędziowie i prokuratorzy, ślepi na oczywistość przewinień policjantów.

Sędziom zdarza się również wygłaszać bardziej kuriozalne zdania - np. "porządek jest ważniejszy, niż wolność i demokracja" (na rozprawie poważnie poturbowanego przez policjantów uczestnika legalnej demonstracji w Warszawie) lub " sąd administracyjny nie jest od tego, by weryfikować zasadność wyroku niższej instancji" ( zasłyszane na innej rozprawie, gwoli wyjaśnienia - sąd administracyjny został ustanowiony właśnie po to, by weryfikować zasadność wyroków sądów niższej instancji).

Podczas demonstracji, pikiet, wieców, to policja decyduje, czy został naruszony porządek publiczny, czy nie. Następnie to od niej zależy, czy w protokole wpisze, że zatrzymany uderzył policjanta, czy też że utrudniał czynności policji, bez względu na fakty. Nikt nie jest w stanie udowodnić swojej niewinności przed sądem, który bezkrytycznie ufa policji. Jedynym dowodem może być dla obywatela taśma video, na której nagrane jest całe zajście, ale jak dowodzi praktyka, sędziowie nie zawsze czują się zobowiązani do brania tego materiału dowodowego pod uwagę. Nie stawia to poza tym kłamiących policjantów w stan oskarżenia o krzywoprzysięstwo. Dobór świadków jest również obarczony nieuzasadnioną wiarą w uczciwość policjantów - na sali sądowej bardzo często występuje kilku policjantów i j e d e n świadek z drugiej strony, co sąd uzasadnia "brakiem potrzeby powoływania większej ilości świadków".

Takich spraw są setki. Mało kogo stać na to, by oskarżać policję i administrację państwową. Takie sprawy toczą się latami i często wykańczają psychicznie człowieka, nie mówiąc o pieniądzach, które trzeba zainwestować. Dobrym przykładem jest sprawa Marka Milewskiego, który 5 lat temu spędził kilka miesięcy w więzieniu niesłusznie oskarżony o napaść na policjanta. Sędzia uznał, że kaseta video nie jest dowodem godnym wzięcia pod uwagę, błędność tego podejścia uświadomił mu w tym roku sąd w Strassburgu, orzekając konieczność wypłacenia Milewskiemu 8.000 złotych odszkodowania za całe zajście.

"Wysyłanie spraw do Strassburga" jest często jedynym sposobem upomnienia się o mienie i cześć, jednak nie każdy ma czas na to, by się tym środkiem posłużyć. Większość spraw z Polski przesyłanych do Strassburga kończy się orzeczeniem na niekorzyść państwa.

KONTAKT: www.ack.most.org.pl, biuletyn@ack.w.pl, OBI ACK - tel. 61/8232563

Porady prawne

Jeżeli zostaniecie zatrzymani przez policję, pamiętajcie:
1. Policja ma prawo zatrzymać każdą osobę (z wyjątkiem osób posiadających immunitet) ale jedynie wówczas, gdy zachodzi podejrzenie, że osoba ta popełniła przestępstwo.
2. Decyzja o zatrzymaniu powinna określać moment zatrzymania co do minuty. Prawo nie dopuszcza przekroczenia 48 godzin nawet o pięć minut.
3. Przysługuje wam możliwość złożenia zażalenia na tę decyzję do sądu rejonowego. Sąd jest zobowiązany do niezwłocznego rozpoznania sprawy i jeśli uzna, że zatrzymanie jest bezzasadne powinien nakazać zwolnienie. Jeśli zostaliście zwolnieni, stwierdza jedynie, że zatrzymani zostaliście bezprawnie. Zatrzymanie może trwać dłużej jedynie na podstawie decyzji sądu lub prokuratora.
4. W razie zatrzymania przysługuje wam prawo powiadomienia o tym fakcie najbliższych.
5. W razie zatrzymania, tymczasowego aresztowania prokurator ma obowiązek osobiście was przesłuchać. Musi wam również sam wręczyć postanowienie i pouczyć o przysługującym wam prawie wniesienia zażalenia do sądu.
6. Przesłuchać was może tylko ten prokurator, który stosuje tymczasowe aresztowanie.
7. Warunkiem do tymczasowego aresztowania jest formalne przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa.
8. Przesłuchiwani możecie być tylko jako podejrzany bądź jako świadek (ale wtedy nie możecie być zatrzymani).

I jeszcze kilka rad:

1. Przysługuje wam prawo do odmowy składania wyjaśnień lub kłamania. Polecamy to pierwsze, policja ma na pewno większe doświadczenie w wyciąganiu zeznań, niż wy w kręceniu. Lepiej nic nie mówić niż wkopać siebie i innych.
2. Nie szarpcie się z policjantami i nie obrażajcie ich. Z łatwością wrobią was wtedy w znieważenie funkcjonariusza lub czynny napad. Kosztuje taka przyjemność od kilkuset złotych do paru latek. Starajcie się być spokojni i zrównoważeni to ich dopiero wyprowadza z równowagi, czują się wtedy bezsilni.
3. Udawajcie głupszych niż jesteście i słabo zorientowanych. Nie dawajcie się wciągnąć w ideologiczne dyskusje.
4. Piszcie wszystkie odwołania jakie wam przysługują. Raczej nie podpisujcie żadnych zeznań. Nie dajcie się nabrać na formułkę: "Podpisz że nie chcesz podpisać".
5. Jeżeli to nie wy zostaliście zatrzymani tylko któryś/ -aś z kolegów / koleżanek ? pamiętajcie: oni czekają na waszą pomoc. Nikogo nie można zostawić samemu sobie! Jeżeli ktoś nie wychodzi po 48 godzinach, to znaczy że został tymczasowo zatrzymany. Jeżeli nie jesteście pewni za co, skontaktujcie się z jego rodziną. Gdy już będziecie wiedzieli, jak sprawy stoją, zawiadomcie o tym jak najszybciej innych. Postarajcie się poinformować prasę, radio, TV. Róbcie koło tego dużo szumu. Bardzo pomocne będą pikiety pod więzieniem. Podnoszą one prestiż aresztowanego wśród więźniów i klawiszy. Nie zapomnijcie również o poszukaniu adwokata. Jeżeli tylko jest to możliwe postarajcie się we wszystkie działania wciągnąć rodziców zatrzymanego. Daje to naprawdę dobre efekty.

Policjanci w czasie legitymowania, zatrzymania, dokonywania kontroli, są zobowiązani:
Podać stopień, imię, nazwisko. Ponadto policjanci nieumundurowani powinni okazać legitymację służbową w taki sposób, aby zainteresowany miał możliwość odczytać i zanotować nazwisko policjanta i nazwę organu, który wydał legitymację.

Podać podstawę prawną podjęcia czynności (Rozporządzenie RM z 17.09.1990)

Jeżeli zostaliście pobici przez policję podczas zatrzymania bądź po zatrzymaniu np. na komendzie, pamiętajcie:

Macie prawo żądać badania lekarskiego!

W protokole zatrzymania istnieje odpowiednia rubryka, która brzmi: "Czy zatrzymany lub policjant składał wniosek o badania lekarskie i jak ten wniosek rozpatrzono?"

Często jednak jest tak, że nie będą chcieli dopuścić was do lekarza. Powinniście wówczas niezwłocznie po wyjściu udać się do zakładu medycyny sądowej bądź w mniejszych miejscowościach do biegłego lekarza sądowego w celu dokonania obdukcji. Jeżeli nie znacie adresu lub jest np. pierwsza w nocy to udajcie się do najbliższego pogotowia. Tam powinni wydać wam zaświadczenie, że się do nich zgłosiliście i podać wam potrzebny adres. Z tym zaświadczeniem powinniście się zjawić w zakładzie medycyny sądowej lub u biegłego lekarza sądowego jak to jest najszybciej możliwe, np. rano.

Wynik obdukcji może wam być potrzebny przy ewentualnej obronie w sądzie. Na jego podstawie możecie również wytoczyć sprawę policji o pobicie!